Eiginlegt skatthlutfall m.v. heildarlaun
Af þessu grafi má lesa eiginlega staðgreiðslu (tekjuskatt + útsvar) einstaklings sem hlutfall af heildartekjum á mánuði m.v. forsendurnar sem gefnar eru að ofan. Persónuafsláttur, hátekjumark og hátekjuskattshlutfall hefur allt áhrif á þetta hlutfall. Mismunandi útsvar eftir sveitarfélögum hefur smávægileg áhrif á niðurstöðu hvers og eins, en hér er miðað við meðalútsvar yfir landið allt.
Ráðstöfunartekjur m.v. heildarlaun
Af þessu grafi má lesa ráðstöfunartekjur einstaklings sem fall af heildartekjum á mánuði m.v. forsendurnar sem gefnar eru að ofan. Gert er ráð fyrir hefðbundnu 4% iðgjaldi í lífeyrissjóð til lækkunar á staðgreiðslustofni. Ekki er tekið tillit til annars frádráttar frá staðgreiðsluskyldum launum, s.s. viðbótarlífeyrissparnaði.
Dreifing tekna og skattbyrði
Þetta graf sýnir annars vegar hlutfall launþega í viðkomandi launabili (bláar súlur) og hins vegar hve stóran hluta heildarskattbyrðinnar þeir bera (grænar súlur) miðað við þær forsendur sem gefnar eru að ofan. Eftir því sem grænu súlurnar eru hærri en þær bláu hægra megin á grafinu ber hátekjufólk stærri hluta heildarskattbyrðinnar. Hvert launabil nær yfir 50 þús króna launamun. Þannig táknar launabilið „Um 200.000“ þá sem hafa tekjur á bilinu 175.000-225.000 krónur í heildarlaun á mánuði. Allir sem hafa laun yfir 1.150 þús á mánuði eru merktir sýndir með heildartekjur um 2.250 þús krónur á mánuði, enda kemur það heim og saman við meðaltal heildartekna skv. skýrslu Hagstofunnar
Athugasemdir
- Tekjudreifing miðast við úttekt Hagstofunnar á almennum vinnumarkaði 2008. Heildartekjur skv. þeirri könnun eru að meðaltali 454.000 kr á mánuði. Gera má ráð fyrir að meðaltekjur og tekjudreifing opinberra starfsmanna sé nokkuð frábrugðin, en gögn um hana liggja ekki fyrir. Því er hér gert ráð fyrir sömu tekjudreifingu alls vinnuaflsins.
- Aðeins er reiknað út frá fjölda fullvinnandi einstaklinga, en þeir voru 140.600 að meðaltali yfir árið 2008 skv. Hagstofu Íslands. Tekjur - og þar með skattar - þeirra launþega sem eru í hlutastarfi koma ekki fram í þessum tölum.
- Staðgreiðsluhlutfallið sem hér er reiknað skiptist á milli ríkis (tekjuskattur) og sveitafélaga (útsvar). Sjálfgefið staðgreiðsluhlutfall er tekjuskattshlutfall (24.1%) að viðbættu meðalútsvari, sem samkvæmt vef Ríkisskattstjóra er 13.1%. Samanlagt: 37,2%
- Líkanið tekur ekki tillit til barnabóta, vaxtabóta, húsaleigubóta, sjómannaafsláttar eða annarra frávika frá grunnsköttum.
- Ljóst má vera að efnahagshrunið hefur haft veruleg áhrif á bæði tekjudreifingu og stærð vinnuaflans og rétt að skoða allar niðurstöður í því ljósi.
- Tillögur ríkisstjórnarinnar eru túlkaðar eftir því sem best verður skilið af fréttatilkynningu ríkisstjórnarinnar, auk þess sem gert er ráð fyrir að persónuafsláttur hækki um 2.000 krónur frá því sem gildir fyrir árið 2009, en sú upphæð hefur verið nefnd af fulltrúum stjórnarinnar.